(Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының 2024 жылғы 4 желтоқсандағы № 55-НҚ нормативтік қаулысына түсіндірме)
«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодекстің 37-бабы үш жылдық талап қою мерзімін белгілеген — санақ неке бұзылған күнінен, тіпті егер ерлі-зайыптылардың бірі өз құқығының бұзылуы туралы әлдеқайда кейін білген жағдайдан да басталатын.
Бұл нені білдіреді
Конституциялық Сот мерзімді некені бұзу сәтімен байланыстыру меншікке қатысты және сот арқылы қорғалу конституциялық құқықтарын бұзатынын анықтады.
Некені бұзудың өзі мүлікке қатысты меншік құқығының тоқтайтынын білдірмейді, ол мүлік бөлінгенге дейін сақталады.
Осылайша, құқық бұзушылық кейінірек анықталған жағдайда үш жылдық мерзіммен шектеу азаматтарды сотта өздерінің мүліктік құқықтарын қорғау мүмкіндігінен айырды.
Қандай өзгерістер енгізілді
«Неке бұзылған сәттен бастап» мерзім өтуінің басталуы туралы ереже Конституцияға сәйкес келмейді деп танылды.
Енді мұндай істерді қарау кезінде талап қою мерзімі неке бұзылған күнінен бастап емес жұбайы өз құқығының бұзылғанын білген немесе білуге тиіс болған сәттен бастап есептеледі.
Конституциялық Сот уәкілетті органдарды Кодексті осы шешімге сәйкес келтіруге міндеттеді.
Неліктен бұл маңызды
Бұл шешім азаматтардың, әсіресе неке бұзылғаннан кейін, бірнеше жыл өткен соң ғана өз құқықтарының бұзылғаны туралы жиі білетін әйелдердің мүліктік мүдделерін қорғайды. Ендіешкім ресми мерзім өтіп кеткені үшін ғана ортақмүліктегі үлесінен айырылып қалмайды.