Түркістан облысы – Қазақстанның жүрегі, тарихи және мәдени мұраларымен, рухани құндылықтарымен әйгілі өңір. Алайда, соңғы жылдары бұл өңір тек мәдениет пен тарихтың емес, сондай-ақ ғылым мен білімнің де орталығына айналуға қадам басуда. Түркістанның ғылым мен білім саласындағы инфрақұрылымды дамытуға бағытталған шаралар аймақтық экономиканың қарқынды өсуіне, сондай-ақ қоғамның әлеуметтік-мәдени өркендеуіне үлкен әсерін тигізуде. Әсіресе, өңірдің экономикалық дамуы мен ғылымды үйлестіруде Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктері зор маңызға ие.
Қазіргі таңда Түркістан облысы Қазақстанның ең дамушы аймақтарының біріне айналып отыр. Оның ғылыми әлеуетін арттыру мақсатында түрлі жобалар мен бағдарламалар жүзеге асырылуда. Олардың қатарында жоғары оқу орындары мен ғылыми зерттеу орталықтарының инфрақұрылымын дамыту, жаңа технологиялар мен инновациялық шешімдерді енгізу, сондай-ақ ғылыми зерттеулердің нәтижелерін ауыл шаруашылығына, экологияға, ауылдық аймақтардың дамуына енгізу секілді бағыттар бар. Түркістанның ғылыми орталықтары мен университеттері бүгінгі күні Қазақстан мен әлемнің жетекші білім ордаларының бірі болуды мақсат тұтуда.
Бұл бағытта Түркістан облысының Өзбекстанмен стратегиялық ынтымақтастығы ерекше орын алады. Екі ел арасындағы географиялық жақындық, ортақ тарихи мұра мен мәдениет және сауда-саттықтың дамуы Түркістан облысының экономикалық және ғылыми дамуына жаңа серпін береді. Түркістан мен Өзбекстан арасында білім, ғылым және технология саласындағы ынтымақтастықты нығайту мақсатында бірқатар жобалар жүзеге асырылуда. Бұл екіжақты ынтымақтастық тек білім мен ғылыми-зерттеу саласындағы тәжірибе алмасуды ғана емес, сонымен қатар экономиканың түрлі секторларында – ауыл шаруашылығы, энергетика, экология, инфрақұрылым мен туризм салаларында да тиімді шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді.
Өзбекстанның ғылыми-зерттеу институттарымен тығыз байланыс орнату Түркістан облысының ғылыми әлеуетін арттыруда маңызды рөл атқарады. Екі елдің ғалымдары мен мамандары арасында бірлескен зерттеулер жүргізу, инновациялық жобаларға қатысу, сондай-ақ білім мен тәжірибе алмасу өңірдің ғылыми және экономикалық дамуында маңызды қадам болып табылады. Өзбекстанның тәжірибесі мен озық технологияларын Түркістанда қолдану арқылы агроөнеркәсіптік кешеннің тиімділігін арттыруға, экологиялық жағдайды жақсартуға және ауыл шаруашылығында жаңа әдіс-тәсілдерді енгізуге жол ашылады.
Сонымен қатар, екі ел арасындағы көлік және сауда байланыстары да ғылыми және экономикалық дамудың негізін құрайды. Түркістан облысының Өзбекстанмен шекаралас орналасуы оның транзиттік мүмкіндіктерін кеңейтеді, бұл өз кезегінде аймақтың экономикасына жаңа инвестициялар мен кәсіпкерлік белсенділік әкеледі. Түркістан мен Өзбекстанның бірлескен жобалары арқылы осы аймақтағы инфрақұрылымдық мәселелер шешіліп, аймақтық экономикалық өсуге тың серпін берілмек.
Түркістан облысының ғылыми және экономикалық дамуының жаңа мүмкіндіктері өңірдің халықаралық аренада танымал болуына септігін тигізеді. Өзбекстанмен ынтымақтастықтың нығаюы Түркістанның білім және ғылым саласындағы әлеуетін арттыруға, жаңа инвестициялар мен инновациялық жобалардың іске асуына мүмкіндік береді. Осылайша, Түркістан облысы тек Қазақстанның ғана емес, Орталық Азияның да маңызды ғылыми және экономикалық хабына айналуы мүмкін.
Түркістандағы ғылыми инфрақұрылымның негізі Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті болып табылады. Бұл университет аймақтың интеллектуалдық орталығы ретінде қызмет атқарады. Мұнда көптеген ғылыми-зерттеу бағыттары дамып, инновациялық жобалар жүзеге асырылуда. Университеттің материалдық-техникалық базасы соңғы жылдары жаңартылып, заманауи зертханалар мен кітапханалар ашылды. Ғылыми-зерттеу институттары аймақтық мәселелерді шешуге бағытталған жобаларды жүзеге асыруда, әсіресе, ауыл шаруашылығы, экология және энергия тиімділігі салаларында маңызды зерттеулер жүргізілуде.
Аймақтың ғылыми әлеуетін арттыруда мемлекеттік қолдау мен инвестициялардың рөлі зор. Түркістанның ғылыми инфрақұрылымын дамытуға бағытталған бағдарламалар аясында зерттеушілерге гранттар ұсынылып, инновациялық жобаларды қаржыландыру күшейтілді. Сонымен қатар, өңірдегі ғылыми-зерттеу орталықтары халықаралық әріптестіктерді нығайтып, шетелдік университеттермен бірлескен жобаларды жүзеге асыруда. Бұл аймақтың ғалымдары үшін жаңа тәжірибе жинауға және өз білімдерін кеңейтуге мүмкіндік береді.
Жастарды ғылымға тарту Түркістан өңіріндегі маңызды міндеттердің бірі. Университет пен жергілікті билік бірлесіп, жас зерттеушілер үшін түрлі байқаулар, ғылыми конференциялар мен форумдар ұйымдастыруда. Бұл бастамалар жастардың ғылымға қызығушылығын арттырып, олардың болашақта ғылыми ортаға енуіне мүмкіндік береді. Түркістандағы жас ғалымдар өз зерттеулерін халықаралық деңгейде танытып, Қазақстанның ғылыми беделін көтеруде.
Болашақта Түркістандағы ғылыми инфрақұрылымды одан әрі жетілдіру жоспарланып отыр. Аймақта инновациялық кластерлер құру, ғылыми-техникалық парктер ашу және зерттеу жұмыстарына арналған озық технологияларды енгізу көзделуде. Бұл шаралар Түркістанның ғылыми орталық ретіндегі рөлін күшейтіп, өңірдегі әлеуметтік-экономикалық дамуға жаңа серпін береді. Түркістан өңірі ғылым мен білім саласындағы жетістіктерімен қатар, экономикалық және мәдени ынтымақтастықты нығайту мақсатында түрлі халықаралық форумдарға белсенді қатысып келеді. Мысалы, жақында Өзбекстанның Самарқанд қаласында өткен «Өзбекстан – Қазақстан» IV өңіраралық форумына Түркістан облысының делегациясы қатысты. Бұл іс-шарада аймақтың экономикалық даму мәселелері қаралып, екі елдің арасындағы сауда-экономикалық қатынастарды тереңдету жөнінде маңызды келіссөздер жүргізілді. Форумда екі ел президенттері қол жеткізген екіжақты тауар айналымын арттыру бойынша уағдаластықтардың жүзеге асырылу барысы талқыланды. Өнеркәсіптік кооперация, су, энергетика, транзит және көлік, газ салаларындағы өзара іс-қимыл мәселелері қаралып, сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамыту жолдары сараланды. Сонымен қатар, бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру туралы келіссөздер жүргізілді. Түркістан облысының Өзбекстан Республикасымен тауар айналымы артып келеді, бұл өз кезегінде екі ел арасындағы достық және экономикалық қарым-қатынастардың нығаюына ықпал етуде. Форум барысында Түркістан облысының өкілдері Өзбекстанмен бірлескен ірі жобаларды іске асыру бойынша өз ұсыныстарын білдірді. Атап айтқанда, Түркістан өңірінде тоқыма кластерін құру, ірі қара малдың етін өңдеу, жібек кластерін құру бағытында жұмыстар жүргізілуде. Түркістан облысы «Қазақстан-Өзбекстан» жібек кластерін құруды ұсынып, осы салада бірлескен жобалар үшін инвесторлар тартуды мақсат етіп отыр.
Сонымен қатар, Түркістан облысында «Орталық Азия» халықаралық өнеркәсіптік кооперация орталығы құрылып, құрылыс-монтаж жұмыстары басталды. Бұл жобалар екі ел арасындағы өнеркәсіптік және ғылыми ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған. Түркістан облысының басшылығы ауыл шаруашылығында теріні, көкөністерді, жемістер мен сүт өнімдерін өңдеу, мақта кластерін дамыту, сондай-ақ туризм саласындағы әріптестікті нығайтуды ұсынды.